Penguenler Hızla Isınan İklime Uyum Sağlıyor Olabilir Ancak Bunun Bir Bedeli Var
Penguenler yılın herhangi bir zamanında yumurtalarını bırakmazlar. Yeni nesle en iyi başlangıcı sağlamak için üreme zamanını mevsimlerle dikkatlice senkronize ederler. Antarktika'nın zorlu ekosisteminde bu, türlerinin hayatta kalması için çok önemlidir. Ancak insan kaynaklı iklim değişikliği bu hassas dengeyi bozuyor olabilir.

Oxford Üniversitesi ve Oxford Brookes Üniversitesi bilim adamları tarafından yürütülen yeni bir araştırma, birkaç penguen türünün üreme mevsimlerini değiştirdiğini ve bu özenle planlanmış olayın değişmesinin potansiyel maliyetine rağmen, on yıllık hızlı ısınmaya uyum sağlamalarını sağladığını ortaya koymaktadır.

Deniz kuşları ekolojisti Ignacio Juárez Martínez ve ekibi, 2012 yılında Antarktika Yarımadası ve yakınındaki Sub-Antarktika adalarındaki 37 penguen kolonisine yerleştirilen 77 zaman atlamalı kamera kullanarak üç Antarktika penguen türünü izlemeye başladı.

Kameralar, Adélie (Pygoscelis adeliae), chinstrap (P. antarcticus) ve gentoo (P. papua) penguenlerinin üreme yaşamları ve on yıllık hızlı ısınma sürecinde bu türlerin yavru yetiştirme şekillerindeki değişiklikler hakkında benzeri görülmemiş bilgiler sağladı.

Kameralar ayrıca sıcaklığı da izleyerek, belirli penguen kolonisi bölgelerindeki sıcaklık değişikliklerine ilişkin 10 yıllık veriler sağladı.

Sıcaklık eğilimleri penguenler için iyiye işaret değil: Koloni bölgeleri, Antarktika'daki ortalama artıştan dört kat daha hızlı ısınmaktadır (yılda 0,3 ºC, halihazırda hızlı olan yılda 0,07 ºC'ye karşılık).

Bu, penguen üreme kolonilerini Dünya'nın en hızlı ısınan habitatları arasına sokmaktadır. İstatistiksel analizler, bu hızlı sıcaklık değişikliklerinin kuşları yılın daha erken dönemlerinde üremeye ittiğini göstermektedir.

Koloni yerleşimi, yıllık penguen üreme sezonunun başlangıcını müjdeliyor: bir kolonideki penguenlerin geleneksel olarak ilkbaharda yuvalama alanlarını işgal etmeye başladıkları tarih.

Yerleşim, penguen türleri arasında biraz kademeli olarak gerçekleşiyor, bu da türler arasında çakışmayı ve dolayısıyla bölge ve besin kaynakları gibi kaynaklar için rekabeti azaltıyor.

Martínez ve ekibi, 2012 ile 2022 yılları arasında, gentoo penguenlerinin üreme mevsiminin başlangıç tarihini ortalama 13 gün öne aldığını ve bazı kolonilerin önceki ortalamalardan tam 24 gün önce faaliyete geçtiğini tespit etti.

Bu değişim olağanüstü hızlı gerçekleşmiştir ve herhangi bir hayvanda gözlemlenen en hızlı fenolojik değişim olabilir.

Fenoloji, yaşam döngüsü olaylarının zamanlamasının çevresel ipuçlarıyla nasıl ilişkili olduğunu araştıran bir bilim dalıdır. Penguenler takvim tutmazlar, ancak baharın gelmesiyle birlikte besin kaynaklarındaki artış onları bebek yapma havasına sokar.

Vücutları, gün uzunluğu ve ortam sıcaklığı gibi mevsimsel değişikliklere hormonal olarak tepki verir; yumurtalarının içindeki embriyoların düzgün bir şekilde gelişmesi için belirli bir sıcaklık gerekir; ve eriyen buz, bu penguen türlerinin tercih ettiği kayalık habitatı ortaya çıkarır.

Bu arada, çene kayışlı penguenler ve Adélie penguenleri üreme mevsimlerini ortalama olarak sadece 10 gün öne aldılar. Antarktika'daki penguen toplumunun bu yeniden yapılanması, iklim değişikliğine uyum sağlamanın bir yolu olabilir, ancak kendi sorunlarını da beraberinde getirir.

Gentoo penguenleri diğer türlere göre birkaç avantaja sahiptir. Balık, kalamar, yengeç ve kril yerler. Ve akrabaları arasında daha ılıman türler olarak, Antarktika ısınırken yaşam alanları genişlemektedir. Gentoo penguenleri, Antarktika Yarımadası boyunca daha fazla koloni kurarak, daha önce sadece Adélie penguenlerinin yaşadığı bölgelere giriyorlar.

Gentoo penguenlerinin sayısı on yıl boyunca istikrarlı bir şekilde artarken, araştırmada yer alan çoğu Adélie ve çene kayışlı penguen kolonisi – daha tutarlı bir beslenme ve buzlu üreme alanlarını tercih eden kutup uzmanları – birkaç istisna dışında azalmaya başladı.

Araştırmacılar yayınladıkları makalede, “Azalmaya uğramayan az sayıdaki koloniden bazıları, fenolojik olarak istikrarlı kalan [üreme mevsimleri değişmeyen] kolonilerdir, özellikle de ısınma ve deniz buzlarının kaybının önemli olmadığı Weddell Denizi'ndeki Adélie kolonileri” diye açıklıyor.

Martínez, araştırmalarının sonuçlarının, iklim değişikliği ilerledikçe gentoo penguenlerinin, çene kayışlı ve Adélie gibi kutup uzmanlarının aleyhine “kazanan” olarak ortaya çıkabileceğini gösterdiğini açıklıyor.

Oxford Üniversitesi'nden zoolog Fiona Jones, “Penguenler ‘iklim değişikliğinin habercisi’ olarak kabul edildiğinden, bu araştırmanın sonuçları gezegenimizdeki tüm türler için önemli sonuçlar doğuruyor” diyor.

Bu yazı SCIENCEALERT’ de yayınlanmıştır.

Fizikist
Türkiye'nin Popüler Bilim Sitesi

0 yorum