Yeni Giyilebilir Ultrason Cihazı Hamilelik Bakımını 'Değiştirebilir'

1950’lerden bu yana bu inanılmaz teknoloji, rahim içindeki bebeğe dair önemli bir pencere sundu.

Şimdi ise bilim insanları işi bir adım ileri taşıyarak sürekli görüntüleme sağlayabilecek sistemler geliştirmeye çalışıyor.

Önümüzdeki yıllarda geliştirilen yeni icatlar sayesinde anne adayları ve doktorlar, geleneksel elde tutulan ultrason cihazına veya sürekli başında duran bir sonografa ihtiyaç duymadan gelişmekte olan fetüsü saatler boyunca izleyebilecek.

Bu kulağa bilim kurgu gibi gelebilir ama konseptin çalıştığı şimdiden gösterildi bile.

Kaliforniya Üniversitesi San Diego, Stanford ve Oxford’daki bilim insanları şimdi “UPatch” adı verilen giyilebilir bir ultrason yaması geliştirdi.

Çalışmanın ortak yazarı ve Oxford Üniversitesi’nde kadın doğum uzmanı olan Mariana Tome, bu icadın “hamilelik bakımını dönüştürebileceğini” düşünüyor.

“Bu, kadın doğum alanının uzun zamandır beklediği türden bir teknoloji,” diyor.

Elde kullanılan ultrason cihazları gibi UPatch de vücudun içine yüksek frekanslı ses dalgaları gönderiyor. Bu dalgalar içerideki yapılardan yansıyor.

Geri dönen yankılar ise özel bir yazılım tarafından okunarak vücudun içindeki durumun gerçek zamanlı görüntüsü oluşturuluyor.

UPatch, karın bölgesindeki cilde yapıştırılıyor ve gelişmekte olan fetüsün damarlarındaki kırmızı kan hücrelerinden gelen yankıları “okuyor”.

Hatta fetüsün baş çevresi, karın çevresi veya uyluk kemiği uzunluğu gibi anatomik özellikleri doğru şekilde ölçebiliyor ve böylece tahmini ağırlığını hesaplayabiliyor.

En etkileyici tarafı ise tüm bunları, yanında eğitimli bir sonograf bulunmadan otonom şekilde yapabilmesi.

Yamanın hâlâ büyük bir arka güç sistemine bağlanması gerekiyor ve anne yürürken ya da çok hareket ederken düzgün çalışmıyor. Ancak teknik olarak eller serbest kullanılabiliyor.

Oxford’da üreme sağlığı araştırmacısı olan Antoniya Georgieva şöyle diyor:

“Rahimdeki bebekler hâlâ güvenilir şekilde izlenemiyor. Bu durum dünya genelindeki doğum bakımında büyük bir boşluk oluşturuyor ve ciddi sonuçlara yol açıyor. Acil çözümlere ihtiyaç var.”

“UPatch teknolojisi, fetal sağlığın en önemli sinyallerinin çok daha uzun süre boyunca izlenebilmesini sağlayabilir. Böylece bebeklerin oksijen seviyesinin ve genel durumunun rahim içinde nasıl değiştiğine dair kritik bilgiler elde edilebilir ve doktorlar sorunları daha erken tespit edebilir.”

Araştırmacılar yamayı klinik ortamda 62 hamilelik üzerinde test ettiğinde, mevcut ultrason cihazlarıyla aynı seviyede performans gösterdiği görüldü.

Hatta bir katılımcıda yama, fetüse giden kan akışındaki tehlikeli değişikliği fark ederek preeklampsiye işaret etti.

Araştırmanın yazarları şöyle yazıyor:

“UPatch ile fetal sağlıkta bozulmanın tespit edilmesinin ardından, preeklampsi yaşayan katılımcı yoğun gözlem altına alındı ve dört gün sonra bebeği sezaryenle dünyaya getirildi.”

Hamilelik sırasında ultrasonlar, hem annenin hem de bebeğin sağlığını takip etmek için düzenli olarak öneriliyor.

Yüksek riskli gebeliklerde ise hastalar klinikte daha uzun süre tutuluyor ve haftada birden fazla ultrason yapılıyor.

Ancak bu taramaların her biri zaman alıyor ve sonografın elde taşınan cihazı kullanarak rahmin belirli bölgelerine odaklanmasını gerektiriyor.

UPatch ise hastaların yatakta saatler boyunca izlenebilmesini sağlıyor; üstelik bir klinisyenin cihazın odağını sürekli ayarlamasına veya sonuçları gerçek zamanlı yorumlamasına gerek kalmadan.

Araştırmacılara göre UPatch, klasik görüntüleme teknikleriyle birlikte kullanılırsa hamilelik sonuçlarını büyük ölçüde iyileştirebilir.

Yamanın ana mühendisi ve tasarımcısı Tom Park şöyle diyor:

“Bu teknoloji, özellikle eğitimli sonograf eksikliği nedeniyle yüksek riskli gebeliklerde bakımın geciktiği sağlık hizmeti yetersiz bölgelerde ve düşük kaynaklı ülkelerde doğum öncesi görüntülemeye erişimi artırabilir.”

Araştırmacılar yamayı mevcut ultrason cihazlarıyla karşılaştırdıktan sonra, preeklampsi, gebelik diyabeti, hipertansiyon veya yetersiz fetal büyüme yaşayan kadınlar dahil olmak üzere 52 hamile kadında cihazı 1 ila 6 saat boyunca sürekli test etti.

Bulgular, ultrason ölçümlerindeki kısa süreli dalgalanmalar ile daha yakından takip edilmesi gereken uzun vadeli değişimler arasında fark olduğunu ortaya koydu.

Araştırmacılar, cihazın doktorların sürekli fetal stres belirtilerini daha kolay fark etmesine yardımcı olacağını ve böylece daha erken müdahale edebileceklerini umuyor.

Esnek yama; elektrotlar ve akustik bir lens ile tasarlandı. Böylece anne adayının karnına yerleştirildiğinde otururken, ayakta dururken veya uzanırken tüm rahmi görüntüleyebiliyor.

Hatta göbek kordonundaki kan akış hızının fetüsün beynindeki kan akışıyla nasıl karşılaştırıldığını bile gösterebiliyor.

Stanford’dan çalışmanın kıdemli yazarı ve mühendis Sheng Xu ise şunları söylüyor:

“Bu çalışma, yumuşak elektronikler, ultrason mühendisliği ve klinik bilimin bir araya gelerek hamilelik bakımındaki en önemli karşılanmamış ihtiyaçlardan birine nasıl çözüm üretebileceğini gösteriyor.”