MR Taramaları Egzersizin Beyninizin Daha Genç Görünmesini Sağlayabileceğini Ortaya Koydu

ABD’den araştırmacıların 26 ile 58 yaşları arasındaki 130 sağlıklı yetişkin üzerinde yürüttüğü yeni bir 12 aylık klinik çalışmada, kapsamlı bir haftalık egzersiz programını takip eden katılımcıların, kontrol grubuna kıyasla biyolojik olarak daha genç görünen beyinlere sahip olduğu bulundu.

Bilim insanları biyolojik yaşlanmadan bahsettiklerinde, basitçe söylemek gerekirse bunun anlamı yaşlanmayla birlikte ortaya çıkan yıpranma ve aşınmadır. Hepimiz her yıl bir yaş daha alırken, vücudumuzun farklı bölümleri diğerlerine göre daha hızlı yıpranıyor olabilir.

Daha genç bir beyin, bilişsel yetilerimizi daha uzun süre koruyabilmek ve bunama (demans) gibi durumlara karşı daha yüksek bir direnç anlamına gelebilir – her ne kadar bu çalışmada uzun vadeli etkiler değerlendirilmemiş olsa da.

“Basit, kılavuzlara dayalı bir egzersiz programının, sadece 12 ay içinde beynin ölçülebilir şekilde daha genç görünmesini sağlayabildiğini bulduk,” diyor AdventHealth Araştırma Enstitüsü’nden veri bilimci Lu Wan.

“Bu mutlak değişimler mütevazıydı, ancak beyin yaşındaki bir yıllık bir kayma bile on yıllar boyunca önemli olabilir.”

Egzersiz grubundaki gönüllülerden, Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen haftalık egzersiz önerilerini karşılamaları istendi: kalp atış hızını ve nefes alıp verme hızını belirgin biçimde artıran, orta-yoğunluktan yüksek yoğunluğa kadar olan egzersizlerden haftada yaklaşık 150 dakika.

Çeşitli biyobelirteçlere dayanarak yapılan MRI beyin taramaları, egzersiz programını uygulayanların beyinlerinin, kronolojik yaşlarına kıyasla ortalama olarak 0,6 yıl daha genç göründüğünü gösterdi.

Buna karşılık, rutinlerini olduğu gibi sürdüren katılımcıların beyinleri, takvim yaşlarına göre yaklaşık 0,35 yıl daha yaşlı görünüyordu. Ekip, bu rakamın istatistiksel anlamlılık eşiğini karşılamadığını söylüyor, ancak gruplar arasındaki farkın neredeyse bir yıla yaklaştığı anlamına geliyor.

Bir sonraki soru, egzersizin beyni neden daha genç tutabileceği. Önceki çalışmalar egzersizi artmış beyin işleviyle ilişkilendirmişti, ancak yeni çalışmada araştırmacılar – kardiyovasküler uygunluk, kan basıncı ve faydalı proteinler dahil olmak üzere – birkaç olası yolu incelemelerine rağmen, egzersiz ile beyin yaşlanması arasındaki bağlantıyı açıklayan zincirin halkasını net olarak ortaya koyamadılar.

“Bu bir sürprizdi,” diyor Wan. “Uygunluk düzeyindeki ya da kan basıncındaki iyileşmelerin etkiyi açıklamasını bekliyorduk, ama açıklamadılar.”

“Egzersiz, henüz yakalayamadığımız ek mekanizmalar yoluyla etkili oluyor olabilir; örneğin beyin yapısındaki ince değişiklikler, iltihaplanma, damar sağlığı ya da diğer moleküler faktörler gibi.”

Bu yollar gelecekteki çalışmalarda daha ayrıntılı biçimde araştırılabilir ve ekip, araştırmayı daha büyük ve daha çeşitli insan gruplarına yaymak istiyor – belki de bilişsel gerileme riski altında olduğu düşünülen kişilere.

Araştırmalar, yaşamın ilerleyen dönemlerindeki beyin sağlığı sorunlarının, yıllar önce etkisini göstermeye başlayan birçok faktöre kadar izlenebildiğini ortaya koyuyor ve orta yaşta yapılan egzersizin fark edilir olumlu etkiler yaratabildiği görülüyor.

Genç bir beyin, gerileme ve hastalıklara karşı daha güçlü bir şekilde koyabilir ve daha uzun bir yaşamla da ilişkilendirilmiştir. Bu, beyin yaşlanma sürecindeki temel faktörler üzerine yapılan araştırmalara eklenen giderek büyüyen bir kanıtlar yığınına katkı sağlıyor.

“İnsanlar sık sık, ‘Beynimi ileride korumak için şu anda yapabileceğim bir şey var mı?’ diye soruyor,” diyor AdventHealth Araştırma Enstitüsü’nden sinirbilimci Kirk Erickson.

“Bulgularımız, mevcut egzersiz yönergelerini takip etmenin – haftada 150 dakika orta-yoğunluktan yüksek yoğunluğa kadar aerobik aktivite – orta yaşta bile beynin biyolojik olarak daha genç kalmasına yardımcı olabileceği fikrini destekliyor.”

Bu yazı SCIENCEALERT’ de yayınlanmıştır.