Random kelimesinin anlamı eğer ki tamamen rastgele ise hiçbir şey Random olamaz.
Random, olasılık demektir. Rastgele olarakda yorumlayanlar olabilir. Eğer D&D (bilgisayar ortamında değil, gerçek roleplaying) oynadıysanız; attack-defense de 20'li zar veya iki onlu zar attığınızda görmüşsünüzdür: Attığınız zar ile gelen durum bir olasılıktır. Ancak bu olsılık sizin ve karşınızdaki durumun-kişinin durumlarına göre değişmektedir. Yani işin içinde şans hesabı ya yoktur, ya da çok çok azdır. Kalanı olasılık, ihtimaller toplamını hesaplamadır. Bir bakıma quantum mekaniğine benziyor. Ya da hava tahminine... Türkçe de "rastgele" daha farklı bir anlam taşıyor, olasılığı daha düşük, şans oranı daha yüksek. Yani belirsizlik daha fazla. O yüzden olta balıkçısına rastgele diyoruz ya. Oysa sonarla, trolle ava çıkana aynı şeyi söyleme ihtiyacı o kadar duymuyoruz.
sonucu. kontrol etme gücümüzün olmadığı değişkenlerin belirlediği durumlarda kullanırız bu kavramları. zarı attığımızda 6 gelme olasılığı 1/6 dır, eğer zarın elimizden çıkış açısını ilk hızını ve konumunu ortamdaki havanın hareketlerini. sıcaklığını, zarın ve yüzeyin sertliğini vb... kontrol edebiliyor olsaydık her istediğimizde 6 atabilirdik.
Buna kısaca "zar tutma" denir... :-) Bizim Enver ağbi, her seferinde istediği zarı atıyor. Bizde zar'ı tutuyoruz ama anlaşılan, o "daha bir başka şekilde" tutuyor.
Buradaki cevapları klasik fiziğe göre cevaplamışsınız. Determinizm eğer yeterli bilgiye sahipsek her şeyin ne olduğunu bilebiliriz çünkü fizik kurallarıyla bunu hesaplayabileceğimizi söyler. O halde evrendeki her şey kesindir sadece bilgi yetersizliğinden evrende bir rastgele durum olduğunu sanıyoruz. Ancak 20. yüzyılda durumun hiç de bu şekilde olmadığı modern fizikle gösterildi. Evrende belirsizlik hakim.Örneğin elektronun çift yarıkla girişim deneyinde elektronun nereye gideceği belli değil. Ve bu belirsizlik bizim bilmememizden kaynaklanmıyor çünkü evren belirsiz. Sadece elektronun gidebileceği yerlerin olasılık fonksiyonunu çıkarabiliriz. Yani elektronların nereye gideceği tam manasıyla kesin değil yani random. Peki elektronların gideceği yerlerin hesapladığımızdan çok küçük ölçüde başka bir yere gitmesi bizim hesaplarımızı etkiler mi? Evet etkiler kelebek etkisi dediğimiz bir etki yaratır. Çok küçük değişiklikler sonuçların büyük ölçüde değişmesine sebep olabilir. Aynı zamanda elektronların dönme yönlerini de aynı şekilde bilemiyoruz elektronların + spinli ya da - spinli olması tam olarak %50 olasılığa sahip bir durum. Yani random
![Uzay Çalışmalarının Önemi - Süleyman Fişek [Röportaj]](https://fizikist.com/uploads/img/uzay-calismalarinin-onemi.jpg "Uzay Çalışmalarının Önemi - Süleyman Fişek [Röportaj]")