Evrende gezegenler neden dönme eğilimindedir? Dönme nasıl başlamıştır?
Neden butun gezegenler ve yildizlar yuvarlak deseydin dondukleri icin, yer cekimi etkisinin donen yuzeyde esit dagilimi ile yapilari gittikce yuvarlaklasir derdim.
Neden donerler dediginde cevap sudur. Kendi eksenlerinde ve birbirleri etrafinda donme sebepleri aynidir. Yandan gelen kuvvetler. Bir top neden falso alacak sekilde doner? Cunku tam ortasina vurmuyorsundur. Uzayda hava surtunmesi olmadigini biliyoruz. yani iki gezegen carpisirlarsa ve sonrasinda birbirlerinden uzaklasirlarsa sonsuza kadar carpismanin etkisiyle donerler. Cunku hicbir zaman mukemmel sekilde birbirlerine tam ortadan carpmazlar. O donme etkisi sonsuza kadar devam eder.
Bilardo masasını örnek verecek olursak:Bilardo masasını uzay zamanı gibi düşünün üstündeki toplarıda uzaydaki nesneler gibi. Uzay zaman bu masa gibi boş ve düz olsaydı nezneler düz çizgiler halinde giderdi.Ama uzay esneyip bükelebilen bir kumaş gibidir. Esnek uzay zamanı kumaşına ağır bir şey koyarsanız (bowling topu gibi)içe doğru bir çöküntü oluşur ve bilardo topu ta onun etrafında döner.
bunu da gezegenlerin dönme eğilimine uyarlayabilirsiniz.
aslinda belki de ...evrendeki gezegenler donme egilmindedir..yerine...donme egiliminde olan berk cisimler gezegenlerdir.....yani demek istedigim mesela Gunes etrafinda 10000 tane berk cisim olmuwdursa..bunlardan bazilari donme egliminde bulunmak icin gerek olan hizi toplayamadigindan Gunewe carpmiwtir..amma demek ki 9 gezegen bu hizi toplaya bilmiw...bu hiz yani v^2/R=GM/R^2 --------> v=sqrt(GM/R).... benim fikrim...yani eyer donme egiliminde olmazsalar Gunewe carparlar ki..
merve, gezegenler uzayı büktükleri için mi dönerler yani?
nasıl kütlesi gezegene göre çok küçük bir cisim bırakıldığında kütle çekiminden dolayı sahip olduğu potansiyel-->kinetik oluyorsa ve düşüyorsa, kütlesi gezegene göre yakın bir cisim de bırakıldığında sahip olduğu potansiyel o gezegenin etrafında dönme hareketi ile kinetik oluyor. gezegenler birbirlerinin etrafında öylece dursa enerji dönüşümü diye bir şey olmaz, enerji dönüşümü olmazsa zaten maddenin dönüşümü hiç olmaz, yapım yıkım olmaz, evrendeki bütün cisimler öyle durur
yani "dönme" bir "enerji-madde dönüşümü", "potansiyel-kinetik dönüşümü" ile başlamış olabilir.
big bang olayı başlar başlamaz atomlar birbirine çok şiddetli çarpmaya başladı ve çarpma vektörlerinin yönü belirsiz olduğu içinde orada var olan herşey donerek birbirine çarpıyordu ve zamanla bu böyle devam etti daha sonra büyük kütleler oluştu artık galaxy veya gezegenimsi büyük kütleler yada yıldızımsı şeyler ortaya çıktı ve günümüze kadar devam etti
Basitçe dönme eğiliminde olma nedenleri kütle çekim yasasıyla açıklanabilir.
![Uzay Çalışmalarının Önemi - Süleyman Fişek [Röportaj]](https://fizikist.com/uploads/img/uzay-calismalarinin-onemi.jpg "Uzay Çalışmalarının Önemi - Süleyman Fişek [Röportaj]")